Czy język arabski jest trudny?

Odpowiedź na pytanie, czy język arabski jest trudny, nie jest taka prosta. Można by odpowiedzieć: „tak” i zamknąć temat, ale prawda jest taka, że arabski jest trudny w niektórych momentach, a w innych wręcz przeciwnie…

Większość osób, które myślą, że język arabski jest trudny, wskazuje na skomplikowane „znaczki”, czyli na alfabet, ale tak na dobrą sprawę nauka czytania wcale nie sprawia aż takiej trudności. Prawdziwe wyzwania czają się gdzieś indziej.

Czy język arabski jest trudny?

Jeśli porównujesz arabski do hiszpańskiego albo niemieckiego, to arabski wygrywa pod względem trudności. Foreign Service Institute, czyli amerykańska instytucja szkoleniowa, która przygotowuje dyplomatów i pracowników służby zagranicznej USA do pracy za granicą, umieścił arabski w grupie bardzo trudnych języków razem z mandaryńskim, kantońskim, japońskim i koreańskim. 

Na osiągnięcie wysokiej biegłości zawodowej w języku arabskim potrzeba co najmniej 88 tygodni, czyli 2200 godzin nauki. Gdybyś uczył się arabskiego codziennie po godzinie, zajęłoby Ci to ponad sześć lat nauki. Dla porównania osiągnięcie wysokiej biegłości zawodowej w języku francuskim lub hiszpańskim według FSI zajmuje 600-750 godzin, czyli dwa lata, zakładając to samo tempo.

Ale spokojnie, nie musisz spędzić aż 88 tygodni non stop na nauce arabskiego, ponieważ, żeby dogadać się w codziennych sytuacjach, nie potrzebujesz wysokiej biegłości zawodowej, tylko znajomości najczęściej używanych słów, zwrotów i konstrukcji gramatycznych. Sprawdź, ile zajmuje nauka języka obcego zazwyczaj.

Czy arabski alfabet jest trudny?

Na początku tak, ponieważ jego zapis mocno różni się od alfabetu łacińskiego, a litery zmieniają kształt w zależności od pozycji w słowie. Jednak alfabet to ograniczony system i da się go opanować w ciągu kilku tygodni nauki (i to bardziej dwóch niż sześciu).

Czy język arabski jest trudny? Nie zapominaj o odmianach i dialektach…

Jeszcze przed kupnem pierwszego podręcznika i zapisaniem się na kurs warto się zastanowić, jakiego arabskiego chcesz się uczyć. Do wyboru masz:

• arabski standardowy,
• arabski klasyczny,
• dialekt egipski,
• dialekt lewantyński,
• dialekt maghrebski,
• dialekt rejonu Zatoki Perskiej.

Arabski standardowy, czyli MSA (Modern Standard Arabic), czasem nazywany też fuṣḥą to wariant używany w telewizji, prasie, oficjalnych przemówieniach i literaturze. Większość podręczników do nauki arabskiego skupia się właśnie na MSA.

Arabski klasyczny kojarzy się głównie z Koranem i z tradycją literatury religijnej oraz poetyckiej. Jest bardzo bliski MSA, ale zdecydowanie bardziej ozdobny i oficjalny. Jego znajomość ułatwia czytanie i rozumienie świętych tekstów.

Każdy kraj, a często nawet każdy region, ma swój własny dialekt. Egipski brzmi inaczej niż lewantyński, marokański jest na tyle odległy od reszty, że Arabowie z Zatoki Perskiej mogą go po prostu nie rozumieć.

Czy arabski jest trudniejszy od polskiego?

Z perspektywy anglojęzycznych rankingów, takich jak ranking FSI, arabski wypada jako znacznie trudniejszy niż polski. Polski znajduje się w niższej kategorii trudności. Natomiast polski uczeń zna już język z bardzo rozbudowaną odmianą przez przypadki, rodzaje i liczby, a tym samym ma przewagę nad anglojęzycznym uczniem, ponieważ sama idea istnienia takich gramatycznych form nie jest dla niego żadnym szokiem.

Co sprawia, że język arabski jest trudny?

Arabski jest trudny, ponieważ:

• ma inny alfabet niż języki europejskie;
• zapisuje się go od prawej do lewej;
• litery zmieniają kształt w zależności od miejsca w wyrazie;
• niektóre litery różnią się od siebie tylko kropkami;
• ma spółgłoski gardłowe i emfatyczne, które nie istnieją w języku polskim;
• często nie zapisuje się krótkich samogłosek;
• ten sam zapis spółgłosek może oznaczać różne słowa;
• gramatyka jest inna niż w języku polskim;
• arabski standardowy różni się od dialektów.

1. Inny alfabet i kierunek pisania

Arabski ma 28 liter, a pismo biegnie od prawej do lewej, więc na starcie musisz przestawić mózg na czytanie w inny sposób, niż uczyli Cię, gdy byłeś dzieckiem. Do tego większość liter zmienia kształt zależnie od tego, czy stoją na początku, w środku, na końcu słowa albo samodzielnie. Część liter różni się tylko liczbą kropek nad albo pod znakiem, więc na początku łatwo je pomylić ze sobą.

2. Trudna wymowa i nowe głoski

Arabski ma trudne do wymówienia spółgłoski gardłowe i tak zwane spółgłoski emfatyczne (litery jak ص، ض، ط، ظ wymawia się głębiej, co zmienia brzmienie całego słowa). Dla niewprawnego ucha różnica jest praktycznie niesłyszalna, a ich wymowę trzeba ćwiczyć miesiącami, żeby zbliżyć się do prawidłowego brzmienia.

3. Brak samogłosek w codziennych tekstach

Krótkie samogłoski (a, i, u) zwykle nie są zapisywane, co przekłada się na to, że teksty składają się głównie ze spółgłosek i sam musisz wybrać, jak powinno brzmieć dane słowo. Niestety, to nie takie proste, ponieważ jeden zapis może odpowiadać kilku różnym słowom. Na przykład ع-ل-م może oznaczać wiedzę, flagę, świat albo nauczyciela, zależnie od tego, jakie samogłoski powinny się w nim znaleźć.

4. Gramatyka arabskiego działa według innej logiki

W arabskiej gramatyce są tylko dwa rodzaje gramatyczne (męski i żeński), dwa podstawowe czasy oraz trzy przypadki. Dla Polaka, który od dzieciństwa odmienia rzeczowniki przez siedem przypadków i nie musi się nad tym specjalnie zastanawiać, sama idea, że język ma odmianę przez przypadki, rodzaje i czasy, nie jest żadnym szokiem. 

Jednak język arabski ma też dodatkowe atrakcje: formę podwójną, czyli osobną kategorię gramatyczną przeznaczoną specjalnie dla par. Do tego wiele form czasownikowych powstaje nie tylko przez dodawanie końcówek do stałego tematu, ale przez łączenie spółgłoskowego rdzenia z odpowiednim wzorcem. Jest to typowo semicki schemat, w którym zmiana samogłosek, długości głosek i układu sylab wpływa na znaczenie oraz formę gramatyczną.

5. Dialekty – inaczej mówi się w Egipcie, a inaczej w Dubaju

Możesz intensywnie, codziennie uczyć się MSA z podręcznika pół roku, a nawet dłużej, pojechać do Maroka i mocno się zdziwić, bo to, co usłyszysz, będzie brzmiało niemal jak inny język. Różnice między dialektami są tak duże, że materiały do nauki MSA i materiały do nauki konkretnego dialektu egipskiego, lewantyńskiego albo marokańskiego mocno różnią się między sobą.

Nie oznacza to jednak, że nie warto uczyć się MSA. MSA daje solidną bazę gramatyczną, otwiera dostęp do mediów i tekstów w całym świecie arabskim i jest punktem wspólnym dla wszystkich dialektów. Jako baza mocno ułatwia dalszą naukę.

Czy nauka arabskiego jest prosta? Druga strona medalu

Artykuł, który tylko straszy listą przeszkód, byłby nieuczciwy i dawałby fałszywy obraz arabskiego. Ten język ma też kilka właściwości, które ułatwiają naukę.

Szybko nauczysz się czytać alfabet

Nie musisz znać całej gramatyki, całego słownictwa ani zasad wymowy, żeby zacząć czytać proste słowa. Alfabet to zamknięty system; wystarczy zapamiętać 28 liter, kilka reguł dotyczących zmiany kształtu w zależności od pozycji oraz garstkę znaków diakrytycznych.

Rdzenie i wzorce ułatwiają zapamiętywanie

Większość arabskich słów opiera się na trójliterowych rdzeniach o podstawowym znaczeniu. Z jednego rdzenia, przez dodanie wzorca, powstają czasowniki, rzeczowniki i przymiotniki. Na przykład rdzeń k-t-b oznacza pisanie. Z niego powstają kitab (książka), katib (pisarz) i maktab (biuro). Na początku wydaje się to abstrakcyjne, ale z czasem ułatwia naukę słownictwa.

Czy warto uczyć się arabskiego (mimo że jest trudny)?

Jeśli szukasz języka, którego nauczysz się hobbystycznie przy okazji w ciągu kilku miesięcy, to arabski nie jest najlepszym wyborem. Ale jeśli szukasz języka, którego nauka da Ci wiele satysfakcji i otworzy wiele drzwi, to arabski jest jednym z najlepszych, które możesz wybrać.

Arabski to jeden z najbardziej przyszłościowych języków obcych. Posługuje się nim ponad 300 milionów ludzi. Jest używany w sporej części Afryki i Azji: od Maroka po Zatokę Perską. 22 kraje uznają go za swój język urzędowy. Ma status jednego z sześciu oficjalnych języków ONZ. Mocno ułatwia podróżowanie, a także otwiera ogromne możliwości zawodowe.

Popyt na osoby znające arabski na globalnym rynku pracy przekracza podaż. Niewielu mieszkańców Zachodu zna ten język, a rola Bliskiego Wschodu w biznesie międzynarodowym rośnie.

Czy można nauczyć się arabskiego samodzielnie?

Zdecydowanie tak, zwłaszcza gdy mówimy o początkach nauki arabskiego. Każdy jest w stanie opanować alfabet, podstawowe słownictwo i gramatykę na poziomie początkującym. Warto jak najwcześniej dodać do samodzielnej nauki kontakt z nagraniami, bo bez tego nie opanujesz wymowy. Odkryj arabski!